De familiesite
Beijen/Beyen

door Laurens Beijen		 De oorsprong van de naam Beijen/Beyen



De voorpagina


Het inhoudsoverzicht


De voornamenlijst


De fotogalerij


De volgende pagina


De vorige pagina


Zoeken op deze site


Reacties of vragen



The English pages

Geen zekerheid

Een van de eerste vragen die je je bij een naam stelt, is waar hij vandaan komt en wat hij betekent. Bij de naam Beijen of Beyen is die vraag gemakkelijker te stellen dan te beantwoorden. De meeste mensen willen wel aannemen dat de naam niet per se te maken heeft met de bijen die de bloemen bezoeken, maar hoe zit het dan wel?
Zekerheid over de oorsprong en de betekenis van de naam Beijen valt niet te geven. Vermoedelijk ligt het voor de verschillende families met die naam verschillend.

Een patroniem?

Veel Nederlandse familienamen zijn oorspronkelijk patroniemen: Janszoon werd Jans(s)en, Jans(s)e of Jans en Gerritszoon werd Gerritsen, Gerritse of Gerrits.
De voornaam Beije(n) is nog niet helemaal uitgestorven. Rudolf B.J. Both uit Zwingelspaan (gemeente Moerdijk) heeft bijvoorbeeld Beije als tweede voornaam. In zijn voorgeslacht is die naam al meer dan vierhonderd jaar van (groot)vader op (klein)zoon doorgegeven.
Ook bij de families Beijen of Beyen die hun oorsprong hebben in het westen van Nederland en België (de IJsselsteinse en de Nieuwkapelse familie) zou de achternaam kunnen zijn ontstaan als patroniem. De naam zou dan afgeleid zijn van de voornaam Beije of Beijen die eeuwen geleden onder andere vaak voorkwam op de Zuid-Hollandse eilanden. Hierover wordt meer gezegd op de pagina over Doen Beijensz. en andere patroniemdragers. Het patroniem Beijensz. werd soms verkort tot Beijen. Er is echter geen relatie aan te tonen tussen de families die op die pagina worden genoemd en de huidige families Beijen of Beyen.
Volgens Het namenboek, De herkomst van onze voornamen en de hiervan afgeleide achternamen van A.N.W. van der Plank zouden ook namen als Beijens, Beijeman, Beijma en Beysens afgeleid zijn van de voornaam Beije(n). Die voornaam zou op zijn beurt afgeleid kunnen zijn van het oudgermaanse baug (kromming, boog). Ook de Nederlandse Voornamen Databank van het Meertens Instituut noemt de herkomst van Beije (of Beie) uit baug; dat zou gegaan zijn via Bagio, Bâio en Bêio.
Andere voornamen kunnen ook als basis hebben gediend. In het Woordenboek van de Familienamen in België en Noord-Frankrijk van F. Debrabandere worden de naam Beijen/Beyen en veel variaties daarop in verband gebracht met de voornaam Boudewijn --> Boudin --> Bouden --> Bouwen.

Een boerderijnaam?

In het oosten van Nederland en het westen van Duitsland werden familienamen vroeger vaak afgeleid van de naam van het huis of de boerderij waar men woonde. Dat kon betekenen dat iemand die verhuisde daarna met een andere naam werd aangeduid. Een familienaam werd ook vaak afgeleid van de naam van het stuk grond waar de betrokkene woonde.
Het zou kunnen zijn dat de families Beijen die uit de genoemde streken afkomstig zijn (de Breyellse en de Hengelose familie) hun naam ontleenden aan een topografische aanduiding. Wat die precies was, is echter niet duidelijk.
Heel misschien heeft bij een van deze families de naam toch te maken met bijen: woonde men bijvoorbeeld op een boerderij B(e)ijenhof die genoemd was naar de nuttige insecten?

In de Nederlandse Familienamen Databank van het Centraal Bureau voor Genealogie (voorheen van het Meertens Instituut) wordt voor documentatie over de naam Beijen/Beyen verwezen naar deze website.

   Het inhoudsoverzicht                                        De volgende pagina