Voetbalartikelen

Stam: slachtoffer, dopingzondaar of toevalstreffer?

Klik hier als je geen blauwe balk boven ziet
16 november 2001

Afbeelding afkomstig van www.necedo.nl, website van het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken In mei werd het bekend dat Edgar Davids een te hoge nandrolonspiegel had. Davids werd meteen geschorst. Het is net als met de aanslagen op 11 september: pas toen het tweede vliegtuig het World Trade Center binnenvloog, zag iedereen dat het geen vliegramp, maar een aanslag was. Toen twee weken later ook het dopinggebruik van Frank de Boer bekend werd, werd duidelijk dat er meer aan de hand was dan Davids die in het medicijnkastje had gezeten. Nu werd vrijdag plotseling de overtreding van Jaap Stam bekendgemaakt. Dit kwam totaal onverwacht.

Nandrolon is een anabole steroïde, die vooral andere sporten zoals atletiek, gewichtheffen en wielrennen wordt gebruikt. Maar in de wielrennerij het niet gangbaar, omdat nandrolon veel te makkelijk op te sporen is.
   Sporters gebruiken nandrolon omdat ze dan sneller herstellen van grote krachtsinspanningen. Nandrolon werkt vooral positief op de lange spiervezels. Dat zijn de spieren die je gebruikt bij duurwerk, en niet bij sprints. Van nandrolon word je ook agressiever en attenter.
   Dat agressieve kan helaas ook omslaan in gevaarlijke situaties. Een zware nandrolongebruiker wordt op den duur een soort weerwolf. Mannen krijgen van nandrolon langdurige en daardoor pijnlijke erecties. Vrouwen worden onnatuurlijk breed en krijgen baardgroei en ook haar op andere plekken.
In een dopingtest wordt in de urine gezocht naar 19-norandrosteron. Dat is het belangrijkste afbraakproduct van nandrolon. De grens die niet overschreden mag worden ligt op twee nanogram per milliliter voor mannen, en voor vrouwen op vijf. Het lastige van de hele zaak is dat het hier om een androgeen hormoon gaat, dus mensen maken het zelf aan. Onder sommige omstandigheden zelfs meer dan toegestaan is door de voetbalbonden. Met hoge stress en hoog boven zeeniveau maak je meer dan normaal aan. Het schijnt ook zo te zijn dat negers van nature meer hebben dan blanken. Door het eten van vlees van ongecastreerde mannetjesvarkens krijg je het ook binnen. Gelukkig worden bijna alle varkens in West-Europa gecastreerd. Een laatste mogelijkheid is via vervuilde voedingssupplementen. Dat zijn dingen zoals vitamine- en mineralenpilletjes waar wat anders in zit dan er op het etiketje staat. Bij het Nederlands elftal gebruiken ze creatine. Dat is een stof die in heel veel sporten wordt gebruikt, die bedoeld is voor de korte spiervezels. Creatine is al een paar keer vervuild met nandrolon aangetroffen.

Begin dit jaar werd Fernando Couto betrapt op nandrolon. De Portugese verdediger van Lazio werd geschorst voor een jaar. Even daarna werd Davids gepakt, en vervolgens Frank de Boer. Bij Davids was 2,7 nanogram gevonden en bij De Boer 7,6. Voor de duidelijkheid: een nanogram is een miljardste gram. Dit is zo weinig dat verschillende dopingspecialisten zeggen dat je van zo'n dosis niks merkt. De Amerikaanse kogelstoter CJ Hunter werd vorig jaar met 2000 nanogram gepakt. Kijk, dan is het duidelijk dat je schuldig bent. Voor voetbal is nandrolon werkt nandrolon sowieso weinig bevorderlijk, omdat voetbal een mind game is, waar het vooral om techniek en concentratie gaat.
   Toen bleek dat Davids en De Boer allebei een week na een oefeninterland tegen Turkije hun positieve plasje hadden ingeleverd, wees Juventus met een beschuldigend vingertje richting de KNVB. Daar werd een groot onderzoek ingesteld. De bond ging alle dingen na die De Boer in Davids in het trainingskamp geconsumeerd konden hebben. De creatine en de Plantina Multi Fit die daar werden gebruikt bleken nandrolon-vrij.
   De uitkomst van dat onderzoek was dus dat de advocaten van de twee Nederlandse internationals de KNVB in ieder geval niet konden aanklagen. Daarom probeerden ze de normering en de meetmethodes aan te kaarten. Eén van de argumenten was dat er bij snelheidscontroles ook een veilige marge wordt gehouden. Een overtreder wordt pas bestraft als hij meer dan tien procent boven de maximumsnelheid zit, omdat de meetapparatuur niet feilloos is. Als er zulke relatief grote verschillen tussen de eerste proef en de contra-expertise zitten, is een veilige marge geen overbodige luxe. Formeel had het A-Team van De Boer gelijk en had zijn straf dus kwijtgescholden moeten worden. De grote boze hoge raad van de UEFA wilde daar niet aan, omdat dan alle vorige dopinggevallen schadeloos gesteld hadden moeten worden, maar was wel vatbaar voor de argumenten en kortte de straf van De Boer in. Uiteindelijk heeft hij weinig wedstrijden gemist omdat hij voor het grootste deel in de zomervakantie werd geschorst. Ook Davids' straf werd ingekort. Uiteindelijk kostten de advocatenteams wel miljoenen guldens, is het allemaal natuurlijk niet zo best voor de goede naam van beide voetballers geweest en liepen ze ook honderdduizenden guldens aan wedstrijdpremies mis.

Niemand had er op gerekend dat er nog meer spelers van Oranje betrapt zouden worden. Vrijdag werd Stam betrapt, bij de competitiewedstrijd Lazio - Atalanta op 13 oktober. Toevallig zat ik die wedstrijd met twaalf man in het stadion. We waren met school in Rome en omdat we die middag vrij waren, hadden we gelegenheid om een voetbalwedstrijd te bezoeken. Ik kan je vertellen dat Stam absoluut niet als een gedrogeerde over het veld raasde. Hij speelde vrij rustig en maakte geen fouten. Wel had de scheidsrechter in een overtreding op Atalanta-spits Saudati een vrije trap kunnen zien. Het enige andere moment dat Stam bijzonder opviel, was toen hij twee spelers van Atalanta uitkapte, om vervolgens Fabio Liverani aan te spelen. Stam speelde een goede, geconcentreerde wedstrijd, maar niet opvallend of bijzonder voor zijn doen.
   In het plasje van Stam zat volgens de eerste test 5,5 nanogram per milliliter. Bij de contra-expertise werd er iets in de buurt van 6 gevonden.
   Jaap Stam zegt dat hij onschuldig is en van niks weet, maar dat zei zelfs CJ Hunter. Het is wel al te toevallig dat er drie van de Nederlandse topspelers gepakt zijn. Alle drie speelden één of twee weken voor ze betrapt werden een interland met het Nederlands elftal. Het lijkt dus allemaal toch op een fout bij de voedingssupplementen van de KNVB, al gebruikte Stam al sinds de zomer van 2000 geen vitaminepreparaten meer.

KNVB Er blijven veel vragen over. Hebben de internationals bewust gepakt? Is de KNVB schuldig of hebben de spelers (op en top prof als ze zijn) toevallig bij de clubs doping genomen of toegediend gekregen? Hádden ze überhaubt een te hoog nandrolongehalte? Kloppen meetmethodes wel? Worden de spelers te hoog gestraft?
   Mijn mening is, dat een speler die bewust gebruikt, flink aangepakt moet worden. Het lastige is dat je dat niet goed kunt zien.